و امّا نماز خفتن : آن وقت نماز پيغامبران مقدّم است ، خداى تعالى خواست تا امّت من ( 1 ) موافق باشند ايشان را در عبادت . و امّا نماز بامداد : آفتاب كه بر آيد از ميان دو سرو ( 2 ) شيطان بر آيد ، و كافران او را سجده كنند ، خداى تعالى خواست تا امّت من او را سجده كنند پيش از آن كه كافران شيطان را سجده كنند . آن احبار ( 3 ) گفتند : راست گفتى ، و هر ده ايمان آوردند . و در خبر است كه رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله - گفت : انّ افضل الفرائض بعد المعرفة الصّلوة و اوّل ما يحاسب العبد عليها فان قبلت قبل ما سواها و ان ردّت ردّ ما سواها ، گفت : اوّل فريضه اى كه بر بنده هست پس شناختن خداى تعالى ، نماز است و اوّل چيز ( 4 ) كه او را ( 5 ) حساب كنند . اگر نمازش قبول كنند دگر طاعتش قبول كنند ، و اگر نمازش ردّ كنند دگر طاعاتش ردّ كنند . و در خبرى ديگر آمد از ( 6 ) رسول - عليه السّلام - كه : اوّل چيزى كه خداى تعالى فريضه كرد بر خلقان ( 7 ) نماز است ، و آخر چيزى كه از مكلَّفان بردارد نماز است ، و اوّل چيزى كه بر آن حساب كند نماز باشد . و گفت - عليه السّلام : الصّلوة قربان كلّ تقىّ ، گفت : نماز تقرّب هر پرهيزكارى است . و ( 8 ) گفت : بين العبد و بين الكفر ترك الصّلوة ، از ميان بنده و كفر آن است كه نماز رها كند . و گفت - عليه الصّلوة و السلام : موضع الصّلوة من الدّين كموضع الرّأس من الجسد ، گفت : جاى نماز از دين جاى سر است از تن ( 9 ) . و حسن بصرى روايت كند از انس مالك كه گفت رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله ( 10 ) . چون بنده به نماز برخيزد و روى به نماز آرد ، چون گويد : اللَّه اكبر ، از گناه به

--> ( 1 ) . مب او را سجده كنند . ( 2 ) . مج ، وز : سرون ، مب : شاخ . ( 3 ) . مج ، وز : حبر . ( 4 ) . مب ، مر : چيزى . ( 5 ) . مب ، مر : كه بنده را . ( 6 ) . مج ، دب ، آج ، لب ، فق ، وز انس مالك از ، مب : ديگر روايت است كه انس مالك روايت كرد . ( 7 ) . دب ، آج ، لب ، فق : بر بندگان . ( 8 ) . مر : و نيز . ( 9 ) . مب : بر تن ، مر : از جسد . ( 10 ) . مر فرمود .